Kentsel alanlardaki binaların çatılarında enerji üretimi ile tarımı birleştiren agrivoltaik sistemler üzerine yapılan araştırmalar, güneş panellerinin altına ekilen safranın gölgesiz alanlara göre iki kat daha fazla mahsul verdiğini belirlerken, 5 yıllık süreçte yaklaşık 61 bin dolar net kazanç sağlanabileceğini ortaya koydu.
Denver’da yer alan CSU Spur yerleşkesinde Colorado Eyalet Üniversitesi (CSU) uzmanlarınca yürütülen saha çalışmasında, yüzde 40 oranında ışık geçiren güneş panellerinin altındaki parseller incelendi. Elde edilen bulgular; süzek toprak yapısına sahip yeşil çatı ortamının safran için elverişli koşullar sunduğunu, gölgede yetişen bitkilerin hem çiçeklenme hem de kurutulmuş ürün miktarında iki kat artış sağladığını gösterdi.
Farklı İklimler İçin Işık Dengesi
CSU araştırmacıları Jennifer Bousselot ve Reece Bailey tarafından hazırlanan raporda, verim kaybı yaşanmaması adına panellerin zeminden 1,8 ila 2,4 metre yüksekliğe kurulması ve yüzde 30 ila 40 ışık geçirgenliğine sahip olması tavsiye edildi. Doğu Fas’ta gerçekleştirilen 24 aylık bir diğer denemede ise en yüksek hasada yüzde 30 gölgeleme seviyesinde ulaşıldığı kaydedilirken, uzmanlar her bölge için tek bir standart ışık modelinin bulunmadığına dikkat çekti.
Ekonomik Getiri ve İş Gücü Gereksinimi
Hazırlanan 5 yıllık projeksiyonda; 46 kilovat kapasiteli mevcut bir çatı paneli ve 405 metrekarelik tarım alanı baz alındı. Gramı 35 dolardan satılan safran, tanesi 25 sent olan soğanlar ve 13 bin 470 dolarlık elektrik üretimi hesaba katıldığında, sistemin yaklaşık 3 milyon lira (61 bin dolar) net gelir bırakabileceği hesaplandı. Ancak sıfırdan panel kurulum masraflarının bu bütçeye dahil edilmediği ve ilk yıl maliyetlerinin geliri aştığı kaydedildi.
Vermont Üniversitesi verilerine göre, 1 gram kurutulmuş safran elde etmek için 159 ila 179 çiçeğin elle toplanıp tepeciklerinin tek tek ayrılması gerekiyor. Ekim veya kasım aylarındaki hasat dönemi kentteki üreticilere ek gelir fırsatı sunarken, panellerin sağladığı gölge bitkilerin ısı stresini ve sulama ihtiyacını düşürüyor. Tüm süreçlerin insan emeğine dayanması sebebiyle uzmanlar, çatı sistemlerinin planlı bir yönetim gerektirdiğini belirtiyor.
