İran’da zorunlu başörtüsü takmadan internet üzerinden canlı konser veren müzisyen Parastoo Ahmadi ve ekibine verilen 74 kırbaçlık ceza, temyiz mahkemesince duruşma yapılmaksızın onandı. Avukatlar, Kum kentindeki ceza mahkemesinin verdiği mahkûmiyet kararının itiraz sürecinde değişmediğini ve cezanın kesinleştiğini duyurdu.
Aralık 2024’te YouTube kanalından kolsuz bir kıyafetle konser yayını gerçekleştiren 29 yaşındaki Ahmadi hakkında, videonun geniş kitlelere ulaşması üzerine yasal ve kültürel düzenlemelere aykırılık gerekçesiyle adli süreç başlatılmıştı. Kadınların aleni performans sergilemesini meneden ve örtünmeyi şart koşan kurallar kapsamında Haziran ayında hüküm kuran Kum Ceza Mahkemesi; Ahmadi ile yapım ve orkestra ekibinden sekiz kişiyi kamu ahlakını zedelemekten mahkûm etti. Yargılama sonucunda sanıklara 74’er kırbaç cezasının yanı sıra iki yıl süreyle yurt dışına çıkış ve görsel-işitsel çalışma yasağı getirildi.
Temyiz başvurusunun duruşma açılmadan geri çevrildiğini bildiren savunma avukatları, kararın emsal oluşturma ve caydırma amacı güttüğünü vurguladı. BBC’ye konuşan avukatlardan biri sürece ilişkin şu açıklamayı yaptı:
Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı
Kararın gerekçesine değinen avukat sözlerini şöyle sürdürdü:
Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor
Sanat Çevreleri ve Hak Savunucularından Karara Tepki
Yargının onama kararı sanat dünyası ve insan hakları kuruluşlarının sert eleştirilerine neden oldu. Sürgünde yaşayan sanatçı Googoosh, sosyal medya paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir
Müzisyen Hüseyin Alizadeh tepkisini dile getirirken Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım
dedi. Uygulamayı kınayan Uluslararası Af Örgütü ise Kırbaç cezasının zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezalandırma olduğunu ve işkence ile diğer kötü muamelelerin mutlak yasağını ihlal ettiğini
açıkladı.
Benzer bir ceza Ocak 2024’te Kürt kökenli aktivist Roya Heshmati’ye de uygulanmıştı. Hengaw örgütünün aktarımına göre Heshmati, infaz sırasında kadın bir görevlinin zorla başını örttüğünü, ardından erkek bir görevlinin omzuna, sırtına, kalçasına ve bacaklarına kırbaçla vurduğunu ifade etti
. Ülkede 2022 yılında 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin kıyafet denetimi sırasında gözaltına alınmasının ardından yaşamını yitirmesiyle başlayan protesto dalgasından bu yana kadınlar kamusal alanda örtünme kurallarına karşı duruş sergiliyor.
Denetimlerin mevcut durumuna dair konuşan Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Golamali Haddad-Adel, bölgesel çatışma ortamı sebebiyle yetkililerin şu an için bu cepheye gerektiği kadar odaklanamadığını
belirtti.
