Çin ve Afrika ülkeleri arasındaki diplomatik ilişkilerin 70. yıl dönümü, iki tarafın ortak modernleşme hedeflerini vurgulayan bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi arasında gerçekleşen karşılıklı mesajlar, bu stratejik iş birliğinin tarihsel bağımsızlık mücadelelerinden günümüzün dinamik ekonomik ortaklığına evrildiğini ortaya koydu.
1950’li yıllarda başlayan ve 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle güçlenen karşılıklı güven, Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) aracılığıyla kurumsallaştı. 2024 yılında düzenlenen zirve ile ilişkiler, “ortak geleceğe sahip bir topluluk” seviyesine taşınırken, Çin, diplomatik ilişki kurduğu tüm Afrika ülkelerine yönelik sıfır gümrük tarifesi uygulamasını yürürlüğe koydu.
Ekonomik İş Birliği ve Ticaret Hacmindeki Artış
Siyasi güvenin pekişmesi, ekonomik verilerle de destekleniyor. Çin, üst üste 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı konumunu sürdürüyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında ikili ticaret hacmi %17,7 artışla 348 milyar dolara ulaşırken, 2026 yılının ilk çeyreğinde bu artış eğilimi devam ederek yaklaşık 92,2 milyar dolarlık bir seviyeye ulaştı.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Altyapı ve İnsan Kaynağı Geliştirme Alanında İş Birliği
Ekonomik ilişkilerin önemli bir bileşenini altyapı projeleri oluşturuyor. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında hayata geçirilen Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, Afrika kıtasının bağlantısallığını artırarak lojistik zorlukların aşılmasına katkı sağlıyor. Çin, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferini teşvik ederek Afrika’nın modernleşme sürecini destekliyor.
Eğitim alanındaki iş birliği de devam ediyor. Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumunu kapsayan üniversite iş birliği programları aracılığıyla on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki yetkinlik kazanması hedefleniyor. Uzmanlar, bu yaklaşımın Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeten bir ekonomik yapı oluşturma hedefine doğrudan katkı sağladığını belirtiyor.
