İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ tesislerinde 9 Kasım’da gerçekleşen ve 17 işçinin yaşamını yitirdiği patlamanın ardından Çağdaş Hukukçular Derneği savcılığa başvurdu. ÇHD İzmir Şubesi, şirket yöneticileri ile alt işveren yetkilileri hakkında olası kastla öldürme ve yaralama suçlamalarıyla kamu davası açılmasını ve delillerin korunmasını talep etti.
Savcılık makamına iletilen dilekçede, HABAŞ Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş. ile HABAŞ Demir Çelik A.Ş. yönetim kurulu üyelerinin yanı sıra alt işveren yetkililerinin yargılanması istendi. Başvuruda, olay yerindeki kanıtların yok edilmesini ya da karartılmasını engelleyecek acil koruma tedbirlerinin vakit kaybetmeksizin devreye sokulması gerektiği vurgulandı.
Patlamanın Nedenine Dair Çelişkili Açıklamalar
BirGün’ün Evrensel’den aktardığı habere göre, resmi kurumlar ile fabrika yönetiminin olayın gerçekleşme biçimine dair sunduğu farklı beyanlar dilekçede irdelendi. İlk resmi bilgilendirmede döküm esnasında tavan vincinin ark ocağına düştüğü aktarılırken, şirket cephesi patlamanın planlı bakım aşamasında yaşandığını savundu. Valiliğin sonraki bildiriminde ise tesiste üretim yapılmadığı, kopan vinç modüllerinin doğal gaz borusuna çarpmasıyla infilakın gerçekleştiği kaydedildi; ilk basına yansıyan detaylarda ise karbondioksit dolum ya da çinko alanına işaret edildi.
Farklı beyanları değerlendiren ÇHD, tesisteki bakım faaliyetleri ile çelik döküm işlemlerinin eş zamanlı sürdürülüp sürdürülmediğinin netleştirilmesini istedi. Hukukçular, müdahale öncesi enerji ve gaz izolasyonuna dönük kilitleme-etiketleme (LOTO) prosedürlerinin eksiksiz uygulanıp uygulanmadığını ve ana yakıt borusunun yük taşıma hattı altında neden açıkta bırakıldığını gündeme taşıdı.
Önceki İş Kazaları ve Hukuki Talepler
İş güvenliği kurallarının fabrikada sürekli ihlal edildiğini ileri süren dernek, soruşturmanın taksir sınırını aşıp olası kast ekseninde ele alınmasını talep etti. Dilekçede, söz konusu olaydan dört gün önce, 5 Kasım 2026’da alt işverene bağlı çalışan 20 yaşındaki Eyüp Eğinli’nin iş makinesi tekerinin patlamasıyla hayatını kaybettiği bilgisine yer verildi. Ayrıca 2018 yılındaki pota devrilmesi ve patlamalar ile 8 Ekim 2020’de ölen Kadir Özdemir dosyasında firmanın mahkemece “asli kusurlu” bulunduğu hatırlatıldı.
Dijital verilerin kaybolması ihtimaline karşı tavan vinci, ark ocağı ve gaz sistemlerine dair SCADA ve proses kayıtları ile en az bir yıllık ham kamera görüntülerinin adli kopyalarının alınması istendi. Gerçek üretim durumunun anlaşılabilmesi amacıyla TEİAŞ, BOTAŞ ve ilgili gaz idarelerinden tüketim ile basınç verilerinin getirtilmesi, son on yılın bakanlık teftiş raporları ve periyodik kontrollerin dosyaya girmesi talep edildi. Tam otopsi süreçlerinde aile hekimlerinin bulunması ve üniversitelerden bağımsız teknik heyet görevlendirilmesi de başvuru maddeleri arasında yer buldu.
